Nove smjernice Evropske unije za označavanje AI sadržaja

Vitaly Friedman razlaže pravila oko kojih je ostalo dosta zabune: obaveze su uže i razumnije nego što se pisalo, ali od 2. avgusta 2026. označavanje AI sadržaja jeste zakonska obaveza za svakoga ko opslužuje građane Evropske unije. Tekst razdvaja slučajeve u kojima je oznaka obavezna od onih u kojima nije, objašnjava zašto ikonica iskrice u interfejsu nije dovoljna, i navodi šta pravila konkretno traže od proizvoda s AI funkcijama. Neposredno se tiče svakog klijentskog sajta koji ima generisan sadržaj ili razgovor s asistentom.

Od 2. avgusta 2026. na snazi je član 50, stav 4 Akta Evropske unije o vještačkoj inteligenciji. Ako tvoj sajt ili proizvod dodiruje građane Unije i negdje koristi AI, obaveza označavanja tiče se i tebe, bez obzira na to gdje firma ima sjedište. Obuhvat počiva na istom načelu kao kod Opšte uredbe o zaštiti podataka: vezuje se za korisnika, a ne za sjedište. Šta se mora označiti Deepfake sadržaj, dakle slika, zvuk ili snimak koji podsjeća na stvarne ljude ili mjesta i djeluje uvjerljivo autentično. Razgovorni asistent ili agent, jer korisnik mora znati da ne razgovara s čovjekom. Tekst o temama od javnog interesa — zdravlje, bezbjednost, životna sredina, ekonomija, finansije, politika, nauka i kultura — u cjelini napisan uz pomoć AI, ako nije prošao ljudsku uredničku provjeru. Alati za prepoznavanje emocija i za biometrijsko razvrstavanje. Šta se ne mora označiti Pravilo je uže nego što se po portalima pisalo, a izuzeci su izričiti. Sadržaj koji je prošao suštinsku ljudsku uredničku provjeru, uz imenovanu odgovornost. Sitne pomoćne izmjene, poput provjere pravopisa i gramatike, oblikovanja, kadriranja slike, korekcije boje i prevoda. Zatvorena okruženja u poslovanju između firmi. Sadržaj koji je čovjek smisleno prepisao, a ne samo površno pregledao. Zašto ikonica iskrice nije dovoljna Sama ikonica iskrice je dvosmislena, jer danas označava i vještačku inteligenciju i novost i preporuku, pa ne saopštava ništa pouzdano. Prikladna oznaka je jasna ikonica uparena s običnim tekstom. Ostaje vidljiva i kad se sadržaj podijeli ili preuzme, i dostupna je pomoćnim tehnologijama. Preporučuje se zvanični skup ikonica Evropske unije. Neprikladno je sve ostalo: jedva vidljiva ikonica, oznaka zakopana u podnožju stranice, poruka koja treperi ili nestaje, i ikonica bez pratećeg teksta. Koga tačno obavezuje Obavezuje i one koji AI sistem grade i isporučuju i one koji ga koriste u sopstvenom proizvodu. Ako si ugradio licencirani alat trećeg lica, to te ne oslobađa. Za agencijski posao to je važno: kad klijentu ugradiš tuđeg razgovornog asistenta, obaveza označavanja pada i na klijenta kao korisnika sistema. Nije samo Evropska unija Kina, Kalifornija, Južna Koreja i Indija donijele su slična pravila tokom 2025. i 2026. Pravac je svuda isti, pa se isplati riješiti stvar jednom kako treba, umjesto da je krpiš po tržištima.