Meta uklonila AI treniranje iz poslovnih uslova, ali i dalje zadržava pravo da prikuplja sadržaj sa sajtova

Ova izmjena je objavljena nakon što je The Verge 16. oktobra izvijestio o odredbi koja je izazvala zabrinutost među pravnim stručnjacima. Nova pravila stupaju na snagu 30. oktobra 2026. godine.

Šta se promijenilo u Metinim uslovima?

Meta Commercial Terms, odnosno Metini poslovni uslovi, regulišu korišćenje kompanijinih proizvoda u poslovne svrhe. To uključuje oglašavanje, upravljanje stranicama i kataloge proizvoda.

Ranija verzija ugovora omogućavala je Meti da automatski obilazi sajtove povezane s proizvodima i uslugama poslovnih korisnika, ali i da prikupljeni sadržaj koristi za pružanje, razvoj, unapređivanje, istraživanje i treniranje svojih proizvoda, kao i za očuvanje njihovog integriteta.

U novoj američkoj verziji poslednja stavka više se ne pominje. Svrhe automatskog obilaska sada su vezane za oglasne i poslovne proizvode, kao i za integritet i bezbjednost Metinih proizvoda.

Kompanija, dakle, više ne navodi treniranje kao jednu od svrha za koje može da koristi sadržaj prikupljen na ovaj način. Ipak, samo ovlašćenje za automatski pristup sajtovima ostaje na snazi.

Prema pisanju The Vergea, James Grimmelmann, profesor prava digitalnih tehnologija i informacija na Univerzitetu Kornel, raniju odredbu je tumačio kao pokušaj Mete da dobije pravo na korišćenje prikupljenog sadržaja za treniranje AI sistema bez naknade. Smatrao je i da bi takva odredba mogla da zaobiđe ograničenja navedena u datoteci robots.txt, kojom vlasnici sajtova daju instrukcije automatizovanim programima o tome kojim dijelovima sajta mogu da pristupe.

Automatsko prikupljanje sadržaja i dalje je dozvoljeno

Iako je uklonila formulaciju koja se odnosila na treniranje, Meta nije odustala od prava da koristi automatizovane alate za pristup sajtovima svojih poslovnih korisnika.

Ugovor i dalje dozvoljava korišćenje programa kao što su botovi, crawler-i i scraper-i za pristup sajtovima, njihovo automatsko pregledanje i periodično preuzimanje izmjena. Meta takođe zadržava pravo da za te potrebe kreira probne pristupne podatke, poznate kao "test credentials." U samim uslovima nije detaljnije objašnjeno za šta bi se ti podaci koristili.

Ni nova verzija ugovora ne pominje robots.txt, datoteku koja vlasnicima sajtova služi da automatizovanim programima naznače kojim stranicama mogu da pristupe. To ostavlja otvorenim pitanje kako će se ova ugovorna ovlašćenja primjenjivati u odnosu na instrukcije vlasnika sadržaja.

Poslovni korisnici koji ne žele da prihvate izmijenjene uslove mogu prestati da koriste Metine poslovne proizvode. Nastavak njihove upotrebe nakon obavještenja o izmjenama smatra se prihvatanjem novih uslova.

Važno je i da promjena nije bila prisutna u svim jezičkim verzijama ugovora. Britanska engleska verzija je 17. oktobra 2026. i dalje sadržala staru formulaciju, uključujući izričito pominjanje treniranja. Druge jezičke verzije nijesu provjerene, pa nije poznato da li je izmjena sprovedena i u njima.

Kako Meta objašnjava izmjenu

Metin portparol Daniel Roberts rekao je za The Verge da su se objedinjeni uslovi o obilasku sajtova od početka odnosili samo na oglasne i poslovne proizvode i da je kompanija to sada razjasnila u samim uslovima. Prema njegovim riječima, izmjena ne mijenja način na koji Meta koristi crawlere, a vlasnici sadržaja i dalje mogu svoje želje da izraze u datoteci robots.txt.

Roberts tvrdi i da izmjene Meti ne daju nova prava koja bi imala prednost nad tim željama. Meta je već tada poručila da se ništa ne mijenja u načinu na koji koristi crawlere, kad je odredba prvi put opisana u medijima 16. oktobra 2026. Ovoga puta promijenila je i tekst uslova.