Nove smjernice Evropske unije za označavanje AI sadržaja
Vitaly Friedman razlaže pravila oko kojih je ostalo dosta zabune: obaveze su uže i razumnije nego što se pisalo, ali od 2. avgusta 2026. označavanje AI sadržaja jeste zakonska obaveza za svakoga ko opslužuje građane Evropske unije. Tekst razdvaja slučajeve u kojima je oznaka obavezna od onih u kojima nije, objašnjava zašto ikonica iskrice u interfejsu nije dovoljna, i navodi šta pravila konkretno traže od proizvoda s AI funkcijama. Neposredno se tiče svakog klijentskog sajta koji ima generisan sadržaj ili razgovor s asistentom.
Od 2. avgusta 2026. na snazi je član 50, stav 4 Akta Evropske unije o vještačkoj inteligenciji. Ako tvoj sajt ili proizvod dodiruje građane Unije i negdje koristi AI, obaveza označavanja tiče se i tebe, bez obzira na to gdje firma ima sjedište. Obuhvat počiva na istom načelu kao kod Opšte uredbe o zaštiti podataka: vezuje se za korisnika, a ne za sjedište.
Šta se mora označiti
- Deepfake sadržaj, dakle slika, zvuk ili snimak koji podsjeća na stvarne ljude ili mjesta i djeluje uvjerljivo autentično.
- Razgovorni asistent ili agent, jer korisnik mora znati da ne razgovara s čovjekom.
- Tekst o temama od javnog interesa — zdravlje, bezbjednost, životna sredina, ekonomija, finansije, politika, nauka i kultura — u cjelini napisan uz pomoć AI, ako nije prošao ljudsku uredničku provjeru.
- Alati za prepoznavanje emocija i za biometrijsko razvrstavanje.
Šta se ne mora označiti
Pravilo je uže nego što se po portalima pisalo, a izuzeci su izričiti.
- Sadržaj koji je prošao suštinsku ljudsku uredničku provjeru, uz imenovanu odgovornost.
- Sitne pomoćne izmjene, poput provjere pravopisa i gramatike, oblikovanja, kadriranja slike, korekcije boje i prevoda.
- Zatvorena okruženja u poslovanju između firmi.
- Sadržaj koji je čovjek smisleno prepisao, a ne samo površno pregledao.
Zašto ikonica iskrice nije dovoljna
Sama ikonica iskrice je dvosmislena, jer danas označava i vještačku inteligenciju i novost i preporuku, pa ne saopštava ništa pouzdano.
Prikladna oznaka je jasna ikonica uparena s običnim tekstom. Ostaje vidljiva i kad se sadržaj podijeli ili preuzme, i dostupna je pomoćnim tehnologijama. Preporučuje se zvanični skup ikonica Evropske unije.
Neprikladno je sve ostalo: jedva vidljiva ikonica, oznaka zakopana u podnožju stranice, poruka koja treperi ili nestaje, i ikonica bez pratećeg teksta.
Koga tačno obavezuje
Obavezuje i one koji AI sistem grade i isporučuju i one koji ga koriste u sopstvenom proizvodu. Ako si ugradio licencirani alat trećeg lica, to te ne oslobađa.
Za agencijski posao to je važno: kad klijentu ugradiš tuđeg razgovornog asistenta, obaveza označavanja pada i na klijenta kao korisnika sistema.
Nije samo Evropska unija
Kina, Kalifornija, Južna Koreja i Indija donijele su slična pravila tokom 2025. i 2026. Pravac je svuda isti, pa se isplati riješiti stvar jednom kako treba, umjesto da je krpiš po tržištima.
Izvori
Povezano
Kako označiti AI sadržaj po članu 50, i koji dio toga nije tvoj posao
Član 50 Akta Evropske unije o vještačkoj inteligenciji primjenjuje se od 2. avgusta 2026. i obavezuje svakoga ko opslužuje ljude u Uniji, bez obzira na to gdje mu stoji server. Najviše zabune pravi obaveza mašinski čitljivog označavanja, koja je za vlasnika sajta što poziva tuđi API zapravo obaveza njegovog dobavljača. Evo šta jeste tvoje: asistent koji kaže šta je, objavljen tekst koji nosi ili potpis ili oznaku, i lažni snimak koji to priznaje.
Evropska komisijaprovjereno
Pew izmjerio: 35 odsto stranica nastalih poslije ChatGPT-a nosi trag mašinskog pisanja
Pew Research je kroz detektor propustio blizu pola miliona stranica iz arhive Common Crawl. Među onima objavljenim poslije novembra 2022. više od trećine je vratilo jasan trag mašinskog pisanja, a domeni .com pokazuju ga desetostruko češće nego .edu i .gov.
TechCrunchprovjereno
Gemma prešla milijardu preuzimanja i 100.000 izvedenih modela
Google je 20. avgusta saopštio da je porodica otvorenih modela Gemma prešla milijardu preuzimanja. Za dvije godine postojanja zajednica je objavila više od 100.000 izvedenih modela, a na posljednjem takmičenju na Kaggleu prijavljeno je više od 1.600 projekata. Uz objavu je pokrenuto spremište Awesome Gemma na GitHubu, zamišljeno kao popis provjerenih projekata, dorađenih modela, uputstava i alata. Brojka je zanimljiva i nekome ko pravi sajtove, jer model koji se pokreće na sopstvenom serveru prestaje da bude rijetkost, pa obrada teksta bez slanja podataka trećoj strani postaje izvodljiva.
Googleprovjereno